Terug van vakantie: zo land je zacht in januari

(zonder jezelf op te branden)

De eerste werkdagen na vakantie voelen vaak alsof je in één keer van 0 naar 100 gaat. Je mailbox is ontploft, je agenda staat vol met “even bijpraten”-afspraken, en ondertussen hangt er zo’n typische januaridruk in de lucht: frisse plannen, volle goede moed, en toch ook die stille vermoeidheid.

Blue January, noemen sommigen het. Jij noemt het misschien gewoon: ik ben er weer, maar mijn hoofd nog niet helemaal.

Dit is een heel logisch effect van schakelen. Vakantie zet je in een andere stand: minder prikkels, meer rust, meer eigen ritme. Terugkomen betekent opnieuw afstemmen op deadlines, sociale dynamiek en informatie-overload. Als je daar meteen vol in duikt, kan het voelen alsof je energie al op dag twee verdwijnt.

Waarom de eerste dagen extra risicovol zijn

Burn-out en overprikkeling ontstaan niet door één drukke week. Het sluipt erin wanneer “even doorbijten” een patroon wordt en pauze nemen structureel overgeslagen wordt. De eerste dagen na vakantie zijn daarin een kwetsbaar moment, omdat er vaak drie dingen tegelijk gebeuren:

• Cognitieve overbelasting: je moet weer in dossiers, systemen, besluiten en contexten komen.
• Sociale overbelasting: iedereen wil je zien, spreken, bijpraten, afstemmen.
• Emotionele frictie: je wilt energie voelen (“nieuw jaar!”), maar je bent nog aan het landen.

Die combinatie kan je stresssysteem sneller activeren dan je verwacht, omdat je brein simpelweg veel tegelijk moet verwerken.

Het bank-onder-een-dekentje-gevoel: wat zegt dat eigenlijk?

Dat verlangen om ‘thuis onder een dekentje op de bank te kruipen’ heeft niks met luiheid te maken maar is een signaal van je lichaam om rustig aan te doen. Zie het als een waarschuwingssignaal: niet om van te schrikken, wel om serieus te nemen.

Handig onderscheid:

Druk: je hebt veel te doen, maar je blijft helder en je kunt schakelen.

Gestrest: je voelt onrust, versnelling, kort lontje, vergeetachtigheid of emotionele vervlakking.

Als je merkt dat je al vroeg op de dag “aan” staat, is dat een uitnodiging om je landing bewuster te organiseren.

Praktische tips voor als je agenda en jij zelf overloopt

Maak van dag 1 een landingsdag

Plan de eerste dag niet vol met meetings. Als dat al gebeurd is: verschuif. Houd regie over je eigen agenda. Plan je eerste dag en bewust wat rustiger om goed te landen en scherp te starten. Een landingsdag geeft je ruimte om context terug te halen en prioriteiten te kiezen, in plaats van achter de feiten aan te rennen.

Doe een ‘triage’ in je mailbox

Mailboxen voelen zwaar omdat ze oneindig lijken. Maak het eindig.

• Zet een timer op 20 minuten.
• Maak drie labels of mapjes: Nu, Later, Weg.
• Beslis per mail alleen dit: nu, later of weg?
• Pas daarna ga je antwoorden. En daar kan je meerdere dagen de tijd voor nemen.

Kies één ‘anker’ voor de dag

Als alles belangrijk voelt, helpt één anker: één taak die, als die af is, je dag succesvol maakt. Alles daarbuiten is bonus. Dit haalt de druk van “alles tegelijk”.

Voorbeelden:

• één klantdossier weer scherp krijgen
• één planning maken voor de week
• één knoop doorhakken die al te lang hangt

Bescherm je sociale energie met micro-afspraken

Bijpraten is waardevol, maar het kan je dag opeten. Kies ervoor om sociaal aanwezig te blijven zonder dat je leegloopt, door:

• Maak van “even bijpraten” een korte afspraak: 10–15 minuten.
• Bundel het: één koffierondje met twee collega’s in plaats van vijf losse gesprekken.
• Zet een grens: “Ik vind het leuk je te zien, ik heb vandaag een landingsdag, zullen we volgende week uitgebreider bij praten?”

Plan pauzes alsof het een meeting is

Pauze gebeurt niet vanzelf als je agenda vol is. Zet het erin:

• 2× per dag minstens een half uur zonder scherm
• een korte wandeling na de lunch
• een rustig afsluit moment aan het einde van je werkdag

Let op digitale overbelasting

Na vakantie is je prikkelgevoeligheid vaak hoger. Dan hakken notificaties er extra in.

• Zet meldingen uit voor chat en mail
• Check mail op vaste momenten (bijv. 11:00 en 16:00)
• Werk in blokken van 45–60 minuten

Wanneer is het meer dan ‘even wennen’?

Soms is het niet alleen landen, maar een teken dat je al langer over je grens gaat. Let op signalen die langer dan een paar dagen blijven hangen:

• je slaapt, maar voelt geen herstel
• je hoofd blijft racen of is juist opvallend leeg
• je wordt sneller emotioneel of juist vlak
• je kunt je moeilijk concentreren
• je hebt vaker het gevoel: ik trek dit niet nog weken

Dan helpt het om te praten, met je leidinggevende, HR of een professional.

Januari hoeft geen sprint te zijn. Je mag best ambitie voelen en tegelijk kiezen voor een tempo dat je volhoudt. De kunst is niet om alles direct bij te benen, maar om weer ritme te bouwen: stap voor stap, met ruimte voor herstel.

En als je vanavond toch het liefst onder een dekentje kruipt: misschien is dat precies wat je nodig hebt.